WhatsApp

Çocuklarda Davranış Bozukluğu

Çocuklarda Davranış Bozukluğu

Çocuklarda davranış bozukluğu nedir?

Çocukluktan yetişkinliğe kadar her birey erken dönemden itibaren davranışlarını içinde yaşadığı toplumla uyumlu şekilde şekillendirmeye çalışmaktadır. Ancak çocukluk döneminde oluşan bazı sorunlar bunun önüne geçebilmektedir.  Hem ruhsal hem de bedensel nedenlerle bazı çocuklar iç karmaşıklıklarını davranışlarına yansıtmakta ve bu sebeple öfkeli, uyumsuz, hırçın ve saldırgan olmaktadırlar. İşte bu durumlar neticesinde oluşan davranışlar bireyi ve aileyi, toplumsal normları olumsuz olarak etkiler. Bu tarz birey, toplumsal norm ve kurallarla çelişen davranışlar bütünü davranış bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Bu dönemde toplumsal norm ve kurallarla çelişen çocuklar eğer tedavi edilmezse ilerleyen dönemlerinde daha büyük problemlerle karşılaşabilmektedir. Bu gözlemlenen davranış bozukluğu insan ya da çevre dışında hayvanlara karşıda olabilmektedir.

Çocuklarda davranış bozukluğu nedenleri?

Erken çocukluk döneminden itibaren her çocuk kendi koşullarına göre farklı mizaçlarda kendini yetiştirmektedir. Bu dönemde yetersiz ebeveyn denetimi, bunun yanında aile içerisindeki şiddet ve kötü koşullar, aile bireylerinin çocuğa olan davranışları ve erken gelişme döneminde aile içerisinde bulunan psikolojik sorunlu bireyler çocuğun davranışlarının bozuk olmasının nedenleri arasındadır. Bunlarla birlikte ebeveynlerden birinde bulunan bir sorunun genetikle aktarılması da çocukta doğal olarak bazı sorunlara neden olmaktadır.

Çocuklar dışında oluşan bu nedenler dışında da çocuğun kendi karakterinden ya da davranışlarından doğan davranış bozuklukları da mümkündür. Çocuğun aile içinde dikkat çekmek istemesi ki bu anne ve babanın çocuklarına yeterli zaman ayırmaması, sevgi göstermemesi durumunda ortaya çıkar, ebeveynlere karşı güç kazanma isteği, intikam alma isteği bunu açmak gerekirse annesi ve babasından dayak yiyen çocuk intikam alma isteği içine girebilir ya da baskıcı bir ortam varsa bu çocuğu öfkeye ve davranış bozukluğuna itebilir. Son olarak çocuğun kendine olan özgüvenini az olması yetersiz hissetmesine neden olabilir ve bu da çocukta davranış bozukluğuna neden olabilir.

Çocuklarda davranış bozukluğu belirtileri?

Bu dönemde gözlenen en belirgin özellik çocuğun çok kolay öfkelenmesidir. Otoriteyle çatışır, kurallardan şikâyet eder, kasıtlı olarak başkalarıyla uğraşır, kendi davranışları nedeniyle başkalarını suçlar, alıngan, çabuk küsen ve etrafındakilere kolay sinirlenen bir tutumu vardır. Bunlara ek olarak ise;

  • Tırnaklarını yerler.
  • Kıskançtırlar.
  • Eleştiriye tahammülsüzdürler.
  • Neşesiz olurlar.
  • Yalan söylerler.
  • Daima kendilerini savunurlar.
  • Okula karşı ilgisizdirler.
  • Akranlarından hoşlanmazlar.

Görülme sıklığı ise erkek çocuklarda daha yaygındır. Araştırmalara göre toplumda görülme sıklığı %2,6 ila %15 arasındadır. Başlangıç yaşı ise 4-8 olmakla birlikte davranış bozukluğuna ek olarak “Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu”, “kaygı bozukluğu”, depresyon gibi hastalıklarda eşlik etmektedir.

Davranış bozukluğu türleri nelerdir?

1- Sınırda Kişilik Bozukluğu:

Bir gün neşeli olan çocuk kendini sonraki gün oldukça mutsuz ve enerjisiz hissedebilir.

 

2- Narsistik Kişilik Bozukluğu: 

Kişilik bölünmesiyle ortaya çıkan davranış bozukluğunda, birey kendisini diğer insanlardan üstün görme eğilimindedir. Benliğinin bir parçası farklı bir kimliğe bürünür. Bunun neticesinde öz denetim yitimi ortaya çıkar. Kendi karakterini ön plana çıkarmaktan hoşlanan birey, diğer insanları yetersiz bulur ve eleştirir. 

 

3- Şizoid: 

Şizofreni olarak da bilinen şizoid kişilik bozukluğunda, Çocuk kendi beyninde kurduğu hayal dünyasında yaşar ve bu gerçek dünyaya yabancılaşmasına neden olur.

 

4- Paranoid Kişilik Bozukluğu: 

Paranoid kişilik bozukluğunda çocuk kafasında tasarladığı şeylerin gerçek olduğunu zanneder. Sürekli takip ediliyormuş hissi ve zarar görme endişesi ilerde daha büyük sorunlara yol açabilir.

 

5- Çekingen Kişilik Bozukluğu: 

Çocuk aşırı derecede utangaçtır.

Çocuklarda davranış bozukluğunun tedavisi nedir?

Davranış bozukluğunda iki farklı yöntem izlenmektedir. Bunlardan ilki psikoterapi yöntemidir. Bu dönemde davranış değişikliği yaratmak için hem ebeveynlerle hem de okulla iş birliği kurulur. Sadece çocuk odaklı değil çocuğa davranış eğitimi olarak aile bireylerine psikoeğitim verilir.

Psikoterapi boyunca çocuğun davranışları gözlemlenir. Olumlu davranışlar pekiştirilmeye olumsuz davranışlar sınırlandırılmaya çalışılır. Öfke başta olmak üzere çocuğun kendi duygularını tanıması, ifade etmesi sağlanır. Problem çözmesi ve sağlıklı ilişkiler kurabilmesi için sosyal beceri eğitimleri verilir.

Bunun yanında ikinci yol olarak ise medikal tedaviden yararlanılır. Bu yöntem genellikle psikoterapi ile beraber yürütülür.

 

Davranış bozukluğu olan çocukla nasıl ilişki kurulur?

Bu dönemde yapılması gerekenlerden ilki karşılıklı saygıdır. Onu da bir birey olarak görerek çocuğunuza bağırma, vurma, susturma gibi saygısız davranışlarda bulunulmamalıdır. Çocuğa saygı gösterilmeli onun da fikirleri önemsenmelidir.

Bir diğer öneri ise çocukla geçirilen zamanın arttırılmasıdır. Bu dönemde çocukla ilgilenmek, zaman ayırmak onun hoşlanacağı etkinlikler yapmak gerekir.

Davranış bozukluğuna iten nedenlerden biri de olan cesaretsizlik çocuk için kötü sonuçlar doğurur. Bu sebeple bu dönemde çocuk cesaretlendirilmeli, çocuğun çabası övülmeli ve desteklenmelidir.

Son olarak ise çocuğun sevildiğini hissetmesi gerekir. Bu sebeple sık sık onu ne kadar sevdiğinizi anlatmalı ve göstermelisiniz.

25 Şubat 2022
Diğer Yazılar

Nerede Olursanız Olun
Her Zaman Sizinleyiz

Online Seans Almak ve Uzmana Ücretsiz Soru Sormak Için Kaydolun

Mobil Uygulamaya Özel 189 ₺ Tüm Uzmanları Görüntüle