WhatsApp

Çocuklarda Takıntı (Obsesif Kompülsif)

Çocuklarda Takıntı (Obsesif Kompülsif)

Obsesif Kompülsif Bozukluk iki evreden oluşmaktadır. Burada ilk evre obsesyondur. Obsesyon; Kişinin isteği dışında gelişen, kişide tedirginlik yaratan ve zihinden uzaklaştırılamayan, tekrarlanan düşüncedir. Kişi bu zihinde oluşan düşünceyi uzaklaştırmak için istem dışı, tekrarlanabilir hareketler yapmaktadır. Bu hareketlere ise Kompulsiyon adı verilmektedir. Obsesif Kompülsif bozukluk ise ciddi kaygıya neden olacak obsesyon ya da kompilyonların birinin ya da ikisinin bulunduğu bir hastalıktır.

Erken çocukluk döneminde çocuğun öğrenme doğasından kaynaklı bazı hareketleri birkaç kez aynı şekilde yaptığı gözlenebilir. Ancak bu takıntı olarak adlandırılmamalıdır. Bunun yanında takıntı durumunun sadece yetişkinlerde gözlendiği kanısı oldukça yanlıştır. Çünkü yetişkinlik dönemi takıntıları bile çocukluk dönemlerinde başlamaktadır.

Bu dönemde çocukta oluşan bu takıntı üzerinde durulmaması, ilgisizlik ya da çocuğun belirtileri gizlemesi sonucu tedavi edilememektedir. Özellikle yapılan araştırmalar göstermiştir ki yetişkin yaşta konulan tanıların çoğu 5-15 yaşında oluşan takıntıların eseridir. Bunun yanında 3 yaşında da başlanabileceği görülmüştür.

Çocuklarda takıntı nedir?

Hastalığın temel özelliği zihinde sürekli tekrarlanan düşünceler ve bu düşüncelerin neden olduğu sürekli tekrarlanan hareketlerdir. Bu hareketlerin tekrarlanma sebebi ise zihinde oluşan düşüncenin ancak bu şekilde giderileceğine inanılmasıdır. Çocuk kaç yaşında olursa olsun zihninde oluşan bu düşünceleri kovamaz. Bu sebeple tekrar tekrar zihinde oluşan bu düşünceler çocukta aşırı bir kaygı ve tedirginlik durumu yaratır.

Örneğin çocuk ellerinin sürekli sürekli kirli olduğunu düşünerek yıkayabilir. Bu durum sadece el yıkamakla alakalı değildir. Bu durum beyinde sürekli olumsuz düşüncelere yol açan, çocuğa sıkıntı veren, korku yaratan durumlarla ilgilidir. Bu törensel davranışların sebebi, bu davranışlar sonucu zarardan korunacağı ile ilgili olan düşüncesidir.

Çocuklarda en çok görülen takıntılar şunlardır: 

  • Kirlilik 
  • Hastalık bulaşacağı düşüncesi, 
  • Kötü bir şey olacak düşüncesi, 
  • Aileden birinin öleceği veya hastalanacağı korkusu, 
  • Simetri, 
  • Yasak veya şiddet içeren düşünceler,  

Çocuklarda bu takıntıların karşısında gözlenen davranışlar: 

  • Sık sık ellerini yıkama, 
  • Her şeyi kontrol etme, 
  • Aşırı düzen ve tertip 
  • Her şeyi sıralayarak yapma 
  • Anlamsız saymalar 
  • Dokunma, 
  • Tekrarlama, 
  • Biriktirme, 
  • Tekrar tekrar düşünme   

 

Bunlara ek olarak ise büyüsel düşünme söylenebilir. Obsesif Kompülfis bozuklukta büyüsel düşünme, bazı durumlar arasında gerçek dışı ilişkiler kurması olarak ifade edilebilir. Buna örnek olarak ise belli bir süre içerisinde yaptığı işi bitirirse, yarın gün onun için önemli olacak bir işin iyi geçmesine dair zihinden bir düşünce geçmesi verilebilir. Bunun zihinde yatan amacı ise aslında çocuğun dış dünyayı kontrol etme isteğidir. Her ne kadar 11-12 yaşına kadar bu durum doğal kabul edilse de şiddetinin bir uzman tarafından kontrol edilmesi gerekir.

Çocuklarda takıntı nasıl tedavi edilir?

Her ne kadar zor gibi gözükse de bu durum tedavi edilebilir.  Tedavide ilk yapılması gereken aileyi desteklemek, çocuğa ve aileye detaylı bilgi vermektir. Aile ve çocuğun takıntının ne olduğu ve ne olmadığını bilmesi, hastalık olduğunu anlaması, bu durumun kendiliğinden düzelmeyeceğini bilmesi ve tedavinin bazen uzun olabileceğinin anlatılması gerekir.

Tedavide en etkili yöntem ise ilaçla birlikte psikoterapinin uygulanmasıdır. Takıntı hastalığı olan çocukların tedavisinde en yaygın olarak kullanılan yöntem ise bilişsel davranışçı terapidir.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), takıntıda görülen olumsuz düşünceler üzerine kafa yormak ve bu düşüncelerin çözümünde çocuklara yeni yollar öğretmektedir. Bu sayede çocuklar daha doğru yanıtlar verebilmek için beyinlerini yeniden eğitmeyi ve takıntılardan kurtulmayı öğrenirler.

Burada amaç, takıntısı olan çocuklara özgüven aşılayarak biraz da mizahi bir dil kullanarak, takıntının yeniden anlaşılması için çerçeve oluşturulması ve bu çerçeveyi kontrol edebilmesi için yeni yetenekler kazanmasına yardımcı olmaktır.

Çocuklar alıştırma ve tepki engelleme yöntemleri ile takıntının üstesinden gelirler. Terapide temel amaç; çocuklara obsesif kompulsif bozukluk düşünce ve zorlantılarını etkisiz kılmak amacıyla geliştirilen sürekli tekrarlanan davranışları sergilemeden onlarla yaşamasını öğretmektir.

İki adımda çocukların obsesif kompulsif bozukluğuna olan duyarlılıkları azalır:

  • Törensel davranışların yapılmaması,
  • Olumsuz düşüncelerin yarattığı gerginlikle mücadele etmek.

 

Bu konuda alıştırma yapmak ve davranışları engellemek ya da engellemeye çalışmak tedavinin verimli geçmesini sağlar.

Bu söylenenleri uygulayabilmesi için, çocuğun Obsesif Kompülsif bozukluğunu anlayıp hâkim olabilmesi gerekmektedir. Tedavi sürecinde ebeveyn çocuğun destekçisi ve yönlendiricisi olmalı, etkili taktikler öğrenebilmesi için ona izin verip, başarısı için onu yüreklendirmelidir.

Obsesif Kompulfis Bozukluk hakkında uzman desteği almak için tıklayınız.

22 Mart 2022
Diğer Yazılar

Nerede Olursanız Olun
Her Zaman Sizinleyiz

Online Seans Almak ve Uzmana Ücretsiz Soru Sormak Için Kaydolun

Mobil Uygulamaya Özel 189 ₺ Tüm Uzmanları Görüntüle