WhatsApp

Çocuklar İçin Rol Modelin Önemi

Çocuklar İçin Rol Modelin Önemi

Çocukluk çağı öğrenmenin yoğun olduğu bir dönemdir. Çocuk dünyayı keşfetme ve onu şemalara yerleştirme için büyük çaba sarf eder. Bunun sebebi yeni öğrendiği bilginin yerleştirileceği bir alanın henüz var olmamasıdır. Örneğin çocuk beyaz bir köpek gördüğünde bunu köpek şemasına yerleştirir. Daha sonra beyaz bir koyun gördüğünde buna köpek diyebilir. Mevcut şemalara yerleştirmeye çalışır. Çocuğa bunun koyun olduğunu söylediğinizde artık zihninde yeni bir başlık açılır ve çocuk bu sayede koyunun köpekten farklı olduğunu öğrenmiş olur.

Çocukluk çağında ne kadar fazla uyaranla karşılaşırsa çocuğun şemaları o kadar zenginleşir. Resimler, videolar ya da deneyimler buna katkı sağlayabilir. Çocuğun deneyimleyerek öğrenmesi diğer öğrenmelere kıyasla daha verimlidir. Çocuğun dil yönünden geliştirilmesi de bununla ilgilidir. Ne kadar çok deneyim yaşarsa o kadar kelimeye dönüştürür. Yine aynı şekilde ne kadar çeşitli kelime kullanımı olursa deneyimlerini o kadar iyi ifade eder.

Öğrenme farklı şekillerde gerçekleşir. Kimi zaman bir çocuğa bir şeyin ne olduğunu anlatmanız yeterli olurken kimi zaman onu denemeden öğrenmesi mümkün olmaz. Pek çok hayati beceri dinlemekten öte denemeyi gerektirir. Bu sebeple çocuğa yeni şeyler öğretirken onu olabildiğince aktif hale getirmek daha iyi sonuçlar alınmasını sağlayacaktır. Bazen de bunun için uğraşmanıza gerek kalmaz. Çocuk zaten siz farkında olmadan sizi ve çevresini sürekli izler, takip eder. Siz söylemeden bir şeyleri sizin yaptığınız gibi yapmaya çalışır. Model alma yoluyla öğrenmede çocuk aktiftir. Süreci kendisi yönetir ve sonuçları hemen görebilir. Bu yöntem ebeveynler açısından da kullanışlıdır. Çocuğa bir şeyi anlatıp yapmasını istemek her zaman olumlu sonuçlanmaz. Çocuk neden yapması gerektiğine ikna olmayabilir. Bunu yapmak istemediğini söyleyerek reddedebilir. Bunlar öğrenmeyi kesintiye uğratır. Bunun yerine ebeveyn çocuğun kazanmasını istediği davranışı kendi rutini haline getirir ve çocuğu da bu rutine dahil ederse süreç sonunda çocuk bu alışkanlığı kazanacaktır. Çünkü çocuk öğrenmelerini sağladığı kişiyi model görür ve davranışlarını buna göre seçebilir.

Tıpkı kelime bilgisinin konuşmalarımızı sınırlandırması ya da genişletmesi gibi zihnimizdeki şemaların gelişmesi de hayal gücümüzü besler. Yapacağımız konuşmalar nasıl ki bildiğimiz kelimelerle kısıtlıysa hayallerimiz de daha önce şemalarımıza yerleştirdiğimiz bilgilerle oluşturulur. Daha önce dinozor görmeyen bir çocuğun dinozor hayal etmesini bekleyemeyiz. Elbette çocuğun hayal gücüyle birlikte gerçekte var olmayan canlılar da oluşur. Ancak bu canlılar da çocuğun daha önceki deneyimlerinden aldığı parçaları birleştirmesiyle ortaya çıkar. Bir çocuğa ne kadar çok deneyim sunarsanız size o kadar büyük bir hayal gücü sunar.

Bu yalnızca dinozor çizmekle de kısıtlı değildir üstelik. Bir çocuğun hayalleri onun geleceğini şekillendirir. Çocuğunuz seçeceği meslek ve yapmak istediği işler hakkında ipuçlarını yaşamının başlarından itibaren vermeye başlar. İlgisi, yetenekleri onun büyürken elde ettiği tecrübelerle gelişir. Yaşayacağı bu deneyimlerin biri belki de onun hayatının tutkusu haline gelecektir. Ancak bununla karşılaşmazsa varlığından bile haberi olmayacaktır.

İşte bu yüzden çocukların rol modellere ihtiyaçları vardır. Daha önce duymadıkları, bilmedikleri konularda çalışan yetişkinleri görmek kendilerine çizecekleri hayatta büyük etki yaratır. Özellikle kız çocuklarının mesleki yönden kısıtlandığı bizimki gibi toplumlarda bu kişilerle bir araya gelmeleri kuracakları hayalleri zenginleştirecektir. Kızlar yapamaz denilen şeyleri yapan kadınları görmek kız çocuklarının öz güven gelişimini destekler. Mesleki seçimden öte hayatlarının her yönünde ayakları yere sağlam basan bireylere dönüşmelerine katkı sağlar.

Diğer Yazılar