WhatsApp

Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu Nedir?

Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu Nedir?

ANKSİYETE ( KAYGI) BOZUKLUĞU

İlk kez iş görüşmesine gideceksiniz, ya da topluluk karşısında bir konuşma yapmanız gerekiyor, bir sınava gireceksiniz ya da belki de ilk kez bebeğinizi bir başkasına emanet edip dışarı çıkacaksınız. Bu gibi durumlarda gergin ve korkulu hissetmek, bir miktar kaygı yaşamak olağandır.

Anksiyete yani kaygı; kişinin tehlike ya da tehdit altında hissetmesi sonucu bedenin verdiği alarm olarak tanımlanabilir. Aslında kaygı,  dış ortama uyum sağlamaya çalışırken kişiyi koruyan bir tepkidir. Her insan belli düzeyde kaygı yaşayabilir, kişinin günlük yaşamında sıkıntı yaratmayacak düzeyde olduğu sürece bunda bir sorun yoktur. Ancak, eğer kaygı denetiminiz dışına çıkar ve günlük işlevselliği bozacak bir hal alırsa işte o zaman kaygı bozukluğundan bahsedebiliriz.

Kaygı bozukluğu kişinin tehdit ya da tehlike altında olduğu konusundaki gerçek olmayan, abartılmış düşünceleri sonucunda ortaya çıkan kaygı durumudur. Bu durumlarda kişide bilişsel, duygusal belirtilerin yanında fiziksel bazı belirtilerde görülebilir.

Kaygı bozukluğu belirtileri:

  • Sürekli olarak gergin, huzursuz, mutsuz hissetme gibi duygusal belirtiler,
  • Yine sürekli olarak olumsuz düşünceler içinde olma, odaklanma problemleri gibi bilişsel belirtiler ve,
  • Terleme, kalp çarpıntısı, nefes alıp vermede güçlük,yerinde duramama, titreme gibi fiziksel belirtiler kaygı bozukluğunun yaygın belirtilerinden bazılarıdır.

Panik atak, panik bozukluk, agorafobi, sosyal fobi, yaygın aksiyete bozukluğu ve fobik bozukluk; anksiyetebozukluğu türleri olarak sıralanabilir.

Kaygı bozukluğunun nedenleri nelerdir?

Tek bir nedeni olmamakla beraber, çevresel, genetik birçok faktörden kaynaklandığı söylenebilir. Yaşanılan travmatik bir deneyim, geçirilen bir sağlık problemi, sosyal ilişkilerde yaşanan sorunlar, kayıplar gibi nedenler kaygı bozukluğuna neden olabilmektedir.

 

Peki, çocuklarda kaygı bozukluğu görülebilir mi? Ebeveynler olarak bizim bu duruma etkimiz nedir?

Yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da kaygı bozuklukları, yaşa bağlı olarak farklı çeşitlerde görülebilir. Çeşitli yaşam olayları, travmalar, çevresel etkenler çocukların kaygı yaşamasına neden olabilir. Bunların dışında çocuklarda kaygı belirtileri ve ailesel faktörler arasındaki ilişkiyi gösteren pek çok çalışma vardır. Kaygılı çocukların, kaygılı anne babalara sahip olduğu yönündeki gözlem ve araştırmalar mevcuttur.

Aşırı korumacı, aşırı kontrolcü, otonomiye izin vermeyen, eleştirme ve reddetme gibi olumsuz davranışlarıolan anne babaların, çocukta kaygının gelişmesine vesürmesine neden olduğu gözlenmektedir. Anne babaların çocuklarına ilişkin beklentileri ve inançlarının da çocuktakikaygı bozukluğu ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Küçük çocuklarda okula başlama, kardeş doğumu, arkadaş edinememe, başarılı olamama, arkadaşları tarafından istenmeme kaygıları görülmekteyken, ergenlerde ise fizikigörünüşü, varlığını tehdit eden tehlikeler, içsel çatışma, sosyal çatışma, arkadaş ilişkileri ve karşı cinsle ilişkiler ve anne-baba tutumuna bağlı kaygılar görülebilmektedir.

Bilinmesi gerekenler ve neler yapılabilir :

  • ​Her insanda belli düzeyde kaygı vardır ve kişinin günlük yaşamında ciddi sıkıntı yaratmayacak düzeyde olduğu sürece bunu ruhsal bozukluk olarak görmek yanlıştır.
  • ​Kaygı atağı geçicidir.
  • ​Fazla kafein alımı veya nikotin yoksunluğu kaygı belirtilerini tetikleyebilir. Bu nedenle kafein alımı azaltılmalı ve kafein içeren yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
  • Çocuklukta yaşanan kaygı yaratan durumlar ileri yaşlardaki ruhsal tepkilerin temelini oluşturacağı için ebeveynler çocuklarının gelişimsel özelliklerini ve kaygının belirtilerini bilmeli ve iyi birer gözlemci olmalıdırlar.
  • Ebeveynler kaygıyı artıracak anne-baba tutumları yerine hoş görülü ve tutarlı tutumlar sergilemelidir.

Tedavisi:

Kaygı bozukluğu tedavisi olan bir ruhsal bozukluktur. Tedavi de psikoterapi ve bazı durumlarda psikoterapi yanında ilaçlı tedavi önerilmektedir. 

Eğer kaygınız sizin günlük işlevselliğinizde bozulmaya neden oluyorsa, huzursuzluk, uykusuzluk, yeme ve içme düzeninde bozulmalara neden oluyorsa,  sağlıklı başa çıkma yöntemleri öğrenmek için bir uzmandan profesyonel yardım almanız faydalı olacaktır.

Benimle iletişime geçmek isterseniz profilimden ücretsiz ön görüşme talebinde bulunabilir, online seans randevusu oluşturabilirsiniz.

Psikolog Gül Sevda ÖZKAN

 

 

Kaynaklar:

Aydın, A. (2013). Kaygı bozukluğu olan çocuklar için bilişsel davranışçı terapide anne babaların tedaviye katılımı. Türk Psikiyatri Dergisi  24 (1-9)

Ulutaş, İ. , Alisinanoğlu, F. Çocuklarda kaygı ve bunu etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi.

 

 

 

Diğer Yazılar